Szukasz miejsca w Czechach, gdzie na szlaku nie spotkasz tłumów, a zamiast komercji poczujesz zapach dzikiego lasu i historię zaklętą w kamieniu? Choć nie leżą daleko od polskiej granicy, Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy) pozostają dla turystów z Polski niemal całkowitą „białą plamą”. Próżno szukać o nich szczegółowych przewodników czy relacji w naszym języku – w internecie to wciąż teren nieodkryty.
A szkoda, bo to kraina wręcz stworzona dla miłośników aktywnego, ale niemęczącego wypoczynku. Dzięki niewielkim przewyższeniom i łagodnemu ukształtowaniu terenu, Wyżyna Czesko-Morawska (Českomoravská vrchovina) to absolutny raj dla rowerzystów oraz fanów niespiesznych wędrówek. Największym magnesem regionu są jednak spektakularne, rozrzucone w lasach formacje skalne. Koroną tej krainy jest Devět skal, najwyższy szczyt pasma, na który prowadzi łatwy i przyjemny szlak. To właśnie tutaj, bez specjalistycznego sprzętu, każdy turysta może wspiąć się na szczytową skalną ambonę, by podziwiać piękne widoki.
🎒 Niezbędnik turysty 2026: Devět skal
- 📍 Lokalizacja: Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy), Wyżyna Czesko-Morawska.
- 🏁 Start i meta: Bezpłatny parking leśny przy drodze 354 (Sněžné/Svratka).
- 📏 Dystans: ok. 6,8 km (pętla przez Lisovską i Białą Skałę).
- ⏱️ Czas przejścia: ok. 2,5 godziny (bez pośpiechu).
- 📈 Suma podejść: ok. 160 m – trasa bardzo łagodna i niespieszna.
- 👟 Trudność: Bardzo łatwa (jedynie wejście na sam szczyt Devět skal wymaga krótkiej wspinaczki po głazach).
- 🚲 Dla kogo: Piesi, rodziny z dziećmi, seniorzy. Region to absolutny raj dla rowerzystów.
- 🐾 Pies na szlaku: Tak, trasa jest przyjazna dla czworonogów (pamiętaj o smyczy w rezerwacie).
- 🚫 Ograniczenia: Sezonowe zakazy wspinaczki na niektórych skałach w okresie lęgowym ptaków (marzec–czerwiec).
- 🍺 Najbliższa gastronomia: Křižánky lub Milovy (tradycyjne czeskie hospody)
Spis treści
- Gdzie leżą Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy) i dlaczego warto tam pojechać?
- Devět skal – jak wejść na najwyższy szczyt pasma?
- Skalny labirynt w sercu lasu – geologia i natura regionu
- Biała Skała (Bílá skála) – ukryty gigant Gór Zdziarskich
- Region Horácko: kraina twardych ludzi i szklanych tradycji
- Rowerowy raj na Wyżynie Czesko-Morawskiej
- Co warto zobaczyć w okolicy? Bajkowy przystanek na trasie
- Gdzie spać w Górach Zdziarskich? Polecane noclegi
- FAQ – Najczęściej zadawane pytania o Devět skal i Góry Zdziarskie
Gdzie leżą Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy) i dlaczego warto tam pojechać?
Jeśli spojrzysz na mapę Republiki Czeskiej, dokładnie w jej geometrycznym środku znajdziesz rozległy, pofalowany teren, który dzieli kraj na dwie historyczne krainy: Czechy i Morawy. To właśnie tutaj rozpościerają się Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy). Choć dla nas to nazwa brzmiąca obco, dla Czechów to jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów, chroniony od 1970 roku jako Obszar Chronionego Krajobrazu (CHKO Žďárské vrchy).
Wyżyna Czesko-Morawska (Českomoravská vrchovina) – serce Republiki Czeskiej
Góry Zdziarskie nie są wysokim, strzelistym pasmem w typie alpejskim. To najwyższa i najbardziej malownicza część ogromnego makroregionu, jakim jest Wyżyna Czesko-Morawska (Českomoravská vrchovina), nazywana przez Czechów pieszczotliwie „Vysocina”.
To kraina łagodnych grzbietów, które rzadko przekraczają granicę 800 metrów n.p.m., co czyni je idealnym celem dla każdego, kto zamiast morderczego podejścia pod górę woli długi, kojący spacer wśród zieleni. Region ten leży zaledwie 2,5–3 godziny jazdy od polskiej granicy (np. z okolic Kłodzka czy Lubawki), a mimo to wciąż pozostaje poza radarem masowej turystyki z naszego kraju.
Kraina ciszy i „płuca” Czech
Dlaczego warto tu przyjechać, zamiast kolejny raz wybierać się w zatłoczone Karkonosze? Odpowiedź jest prosta: spokój i krystaliczne powietrze. Góry Zdziarskie są nazywane „płucami Republiki Czeskiej”. Ponad 60% tego terenu pokrywają gęste, zdrowe lasy, w których ukryte są prawdziwe skarby – potężne skalne ostańce.
Warto tu pojechać, jeśli:
- Szukasz „slow travel”: Tutaj czas płynie wolniej, a na szlakach częściej spotkasz lokalnego leśnika niż wycieczkę autokarową.
- Kochasz rower: Dzięki setkom kilometrów asfaltowych dróg leśnych o minimalnym nachyleniu, jest to prawdopodobnie najlepszy region w Czechach na wyprawy rowerowe (również dla rodzin z dziećmi).
- Lubisz fotogeniczne skały: Region słynie z tzw. mrozowych ambon. To pionowe, kilkunastometrowe ściany skalne wyrastające prosto z jagodowisk, na które można wejść bez liny, by podziwiać morze lasów u stóp.
W Górach Zdziarskich nie znajdziesz wielkich hoteli-molochów, ale klimatyczne, stare gospody, w których po wędrówce zjesz uczciwy, czeski obiad w cenie, która w popularnych kurortach dawno odeszła w zapomnienie.
Devět skal – jak wejść na najwyższy szczyt pasma?
Choć na najwyższy punkt Gór Zdziarskich prowadzi kilka dróg, Twoja przygoda zacznie się w samym sercu lasu. Region oferuje wiele opcji startu – popularny jest szlak czerwony od strony stawu Rumpoltův rybník lub wędrówka z malowniczej miejscowości Křižánky. Jeśli jednak szukasz najbardziej optymalnej i widowiskowej trasy, polecamy poniższy wariant.
Dojazd i parking: Gdzie zostawić samochód?
Najwygodniejszym punktem startowym dla naszej pętli jest bezpłatny parking leśny położony przy drodze nr 354, między miejscowościami Svratka a Sněžné (w nawigację warto wpisać okolicę przystanku autobusowego Sněžné, Milovský ryc. rozc.). To idealne miejsce, by zostawić auto tuż przy wejściu na szlak i natychmiast zanurzyć się w zieleni.
Opis trasy: Skalny „double bill” (6,8 km w 2,5 godziny)
Nasza wędrówka to przyjemna trasa o długości niespełna 7 kilometrów, którą pokonasz w około 2,5 godziny spokojnym tempem. Charakteryzuje się ona minimalnymi podejściami, co czyni ją idealną propozycją nawet na popołudniowy spacer.
- Początek – Szlak żółty: Z parkingu ruszamy za żółtymi znakami. Ścieżka jest szeroka, wygodna i prowadzi przez majestatyczny, wysoki las świerkowy.
- Przystanek na Lisovską Skałę (Lisovská skála): Po około 1,5 km marszu żółty szlak krzyżuje się z czerwonym. Warto na moment zboczyć z głównej drogi i przejść ok. 200 metrów szlakiem czerwonym, aby zobaczyć Lisovską Skałę (Lisovská skála) (802 m n.p.m.). To potężny, podłużny grzbiet skalny, który stanowi świetną „rozgrzewkę” przed głównym celem. Po zrobieniu zdjęć wracamy tą samą drogą do skrzyżowania i kontynuujemy marsz żółtą trasą.
- Atak na szczyt – Devět skal: Po chwili docieramy do głównego węzła szlaków pod samym szczytem. Tu niebieskie znaki poprowadzą Cię na sam wierzchołek Devět skal (836 m n.p.m.). Ale uwaga – na sam szczyt wchodzimy po wielkich naturalnych głazach. Nie są to wykute w skale schody jak bywa to w Górach Stołowych. Wybór odpowiedniego podejścia to zadanie trochę trudniejsze, ale za to jaka frajda!
- Biała Skała (Bílá skála): Po zejściu z wierzchołka nie wracamy od razu na parking. Kierujemy się dalej szlakiem niebieskim w stronę formacji Biała Skała (Bílá skála). To kolejne widowiskowe spiętrzenie gnejsowe, które zawdzięcza swoją nazwę jasnemu zabarwieniu minerałów. Jest tu zazwyczaj jeszcze spokojniej niż na samym szczycie.
- Powrót: Po nacieszeniu się widokami na Białej Skale, wracamy po własnych śladach tą samą trasą do parkingu leśnego.
Wskazówka: Cała trasa przebiega w terenie zacienionym, co sprawia, że jest to doskonały wybór nawet w upalne, letnie dni. Nawierzchnia jest na tyle przyjazna, że bez problemu poradzą sobie tutaj dzieci oraz osoby o słabszej kondycji.
Skalny labirynt w sercu lasu – geologia i natura regionu
Czym właściwie jest te dziewięć skał? Choć nazwa sugeruje konkretną liczbę, w rzeczywistości jest to skomplikowany system ostańców, które wyrastają z ziemi na długości ponad tysiąca metrów.
- Mrozowe ambony (mrazové sruby): Te widowiskowe formacje to efekt potężnych sił natury. Powstały w epoce lodowcowej, kiedy woda zamarzająca w szczelinach gnejsowych skał dosłownie rozsadzała je od środka, tworząc pionowe ściany i fantazyjne kształty.
- Główny grzbiet: Najwyższa skała, na którą przed chwilą „wspinaliśmy się” po głazach, wznosi się na wysokość około 15 metrów względem otaczającego ją lasu.
- Skały otaczające: Pozostałe osiem formacji (m.in. Zasypana wieża, Królewski zamek czy Kominowa skała) jest rozrzuconych w bliskim sąsiedztwie. Niektóre z nich są niemal całkowicie ukryte w gęstwinie świerków, co tworzy klimat rodem z filmów fantasy.
To miejsce jest również cennym rezerwatem przyrody. Można tu spotkać rzadkie porosty i mchy, które przetrwały na tych chłodnych, północnych ścianach od tysięcy lat. Dlatego tak ważne jest, aby trzymać się wyznaczonych traktów i szanować ten unikalny mikroklimat.
Królestwo przyrody pod ochroną: Sezonowe zakazy wspinaczki
Fakt, że Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy) są domem dla wielu rzadkich gatunków zwierząt, znajduje odzwierciedlenie w restrykcyjnych przepisach ochrony przyrody. Devět skal wraz z okolicznymi ostańcami tworzy Rezerwat Przyrody, w którym priorytetem jest spokój jego mieszkańców.
Szczególną uwagę zwraca się tutaj na okres lęgowy ptaków (m.in. rzadkich gatunków drapieżnych oraz sów). Z tego powodu na wielu formacjach skalnych obowiązuje całkowity zakaz wspinaczki sportowej oraz schodzenia z wyznaczonych ścieżek w miesiącach wiosennych (zazwyczaj od marca do końca czerwca).
Dla przeciętnego turysty to jasny sygnał: znajdujesz się w miejscu o ogromnej wartości przyrodniczej, która przetrwała w tak doskonałym stanie właśnie dzięki tym ograniczeniom. Cisza, którą tu słychać, nie jest przypadkowa – to efekt świadomej ochrony „płuc Czech”. Planując wejście na szczyt, warto mieć to w pamięci i uszanować spokój gospodarzy tego lasu.
Biała Skała (Bílá skála) – ukryty gigant Gór Zdziarskich
Kontynuując wędrówkę niebieskim szlakiem w stronę miejscowości Křižánky, dotrzesz do miejsca, które wielu turystów nieświadomie mija. Choć Biała Skała (Bílá skála) znajduje się zaledwie kilkadziesiąt metrów od głównej ścieżki, jest ona dyskretnie schowana za gęstą ścianą lasu. Warto jednak wytężyć wzrok i na chwilę zboczyć z trasy, by stanąć twarzą w twarz z jedną z najbardziej imponujących formacji w regionie.
Pionowa ściana, która budzi respekt
W przeciwieństwie do najwyższego szczytu pasma, na który można się wdrapać po głazach, Biała Skała (Bílá skála) to klasyczna, niemal pionowa ściana o dużej gładkości i jasnym, niemal srebrzystym odcieniu. To właśnie temu jasnemu zabarwieniu minerałów zawdzięcza swoją nazwę.
Dla przeciętnego turysty bez specjalistycznego sprzętu wspinaczkowego szczyt tej skały jest nieosiągalny. Nie znajdziesz tu wykutych stopni ani łagodnych podejść od tyłu. Jednak to właśnie z perspektywy „żabiej”, stojąc u stóp kilkunastometrowego pionu, skała robi największe wrażenie. Jej surowość i majestat sprawiają, że czujesz się tu jak w sercu prawdziwych, wysokich gór, mimo że wokół szumi spokojny, zdziarski las.
Mekka wspinaczy
Jeśli zobaczysz tam ludzi w uprzężach i z linami – nie bądź zdziwiony. Biała Skała (Bílá skála) to ceniony w Czechach punkt wspinaczkowy. Oferuje ona trudne, techniczne drogi, które wymagają dużych umiejętności. Dla nas, spacerowiczów, obserwowanie wspinaczy pokonujących ten pionowy monolit jest dodatkową atrakcją.
Region Horácko: kraina twardych ludzi i szklanych tradycji
Góry Zdziarskie to serce regionu etnograficznego zwanego Horácko. Przez wieki nie była to kraina mlekiem i miodem płynąca – surowy klimat, kamienista gleba i gęste lasy wymagały od mieszkańców ogromnej hartu ducha. To właśnie ci „twardzi ludzie”, drwale, rolnicy i hutnicy, ukształtowali dzisiejszy krajobraz regionu.
Wędrując przez okoliczne wioski, takie jak Křižánky czy Samotín, zauważysz specyficzną architekturę: solidne, murowane domy z bielonymi ścianami, które miały chronić przed mroźnymi wiatrami Wysoczyny. Region ten słynął niegdyś z hutnictwa szkła i wydobycia rud żelaza – pamiątki po tych tradycjach znajdziesz w nazwach miejscowości (np. Sklené) oraz w małych, lokalnych muzeach. To właśnie ta autentyczność, brak kiczu i komercji sprawiają, że wizyta tutaj jest jak podróż w czasie.
Rowerowy raj na Wyżynie Czesko-Morawskiej
Na koniec warto podkreślić coś, co zachwyca każdego, kto przyjeżdża tu z rowerem. Choć mówimy o górach, Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy) to jeden z najbardziej przyjaznych regionów dla cyklistów w całej Europie Środkowej.
Dlaczego to idealny teren na rower?
- Asfaltowe ścieżki leśne: To absolutny fenomen tego regionu. Przez gęste lasy ciągną się dziesiątki kilometrów świetnej jakości dróg o nawierzchni asfaltowej lub szutrowej, na których obowiązuje zakaz ruchu samochodowego.
- Łagodne przewyższenia: Zapomnij o morderczych podjazdach, po których brakuje tchu. Tutaj trasy wiją się łagodnie między wzgórzami, oferując przyjemny wysiłek bez skrajnego wycieńczenia.
- Infrastruktura: Gęsta sieć szlaków rowerowych jest perfekcyjnie oznakowana, a niemal w każdej wiosce znajdziesz hospodę, w której możesz odpocząć przy lokalnym piwie i tradycyjnym czeskim jedzeniu.
Bez względu na to, czy wybierzesz pieszą wędrówkę na Devět skal, czy rowerową pętlę wokół skalnych ostańców, Góry Zdziarskie z pewnością przestaną być dla Ciebie „białą plamą”. To miejsce, do którego wraca się po spokój, którego tak bardzo brakuje w bardziej znanych pasmach górskich.
Co warto zobaczyć w okolicy? Bajkowy przystanek na trasie
Jeśli po zdobyciu Devět skal i podziwianiu monumentalnej Białej Skały (Bílá skála) będziesz mieć niedosyt wrażeń, zaledwie kilka kilometrów dalej czeka atrakcja z zupełnie innej bajki – i to dosłownie!
Pohádková vesnička Podlesíčko to unikalna wioska stylizowana na domki z najpopularniejszych czeskich baśni. To miejsce, które zachwyca nie tylko dzieci, ale i dorosłych kunsztem wykonania i dbałością o detale. To idealny pomysł na krótki spacer, który dopełni Twój dzień na Wierzchowinie Czesko-Morawskiej.
Więcej o tej niezwykłej krainie przeczytasz w naszym osobnym artykule: 👉Pohádková vesnička Podlesíčko – bajkowa wioska w sercu Czech
Nasze darmowe przewodniki – Czechy
Czeskie Góry Stołowe – Znajdziecie tu legendarne Skalne Miasta, takie jak Adršpach czy Teplické skály. To raj dla miłośników labiryntów skalnych i fantastycznych formacji z piaskowca, położony tuż przy polskiej granicy.
Czeski Raj – co zobaczyć? – To kraina zamków, pałaców i skalnych wież. Idealne miejsce na aktywne zwiedzanie, trekking oraz podziwianie panoramy z ruin zamku Trosky, który jest symbolem tego regionu.
Czeska Szwajcaria – Dom słynnej Bramy Pravčickiej, największego naturalnego mostu skalnego w Europie. To jeden z najbardziej fotogenicznych parków narodowych, który zachwyca głębokimi wąwozami i rejsem łodziami po rzece Kamenic
Gdzie spać w Górach Zdziarskich? Polecane noclegi
Region ten słynie z kameralnej atmosfery, dlatego zamiast dużych kurortów, najlepiej zatrzymać się w tradycyjnej cembrowanej chacie (tzw. roubenka) lub stylowym apartamencie. Oto nasze sprawdzone propozycje:
- Chalupa na Kyšperce (Křižánky) – autentyczna, wiejska chałupa z duszą, położona rzut beretem od szlaków prowadzących na Devět skal. Idealna, jeśli marzysz o wieczorze przy kominku w sercu historycznej wioski.
- Roubenka v Křižánkách – kolejne magiczne miejsce w tej samej miejscowości. To drewniana chata, która łączy tradycyjną architekturę z nowoczesnym komfortem. Świetna baza wypadowa na rower i piesze wędrówki.
- Apartment Krátká – Krátká to jedna z najpiękniejszych wsi całej Wysoczyny (rezerwat architektury ludowej). Pobyt tutaj to jak zamieszkanie w żywym skansenie.
- Hotel Podlesí i Bajkowa Wioska – absolutnie wyjątkowa opcja. Możesz zamieszkać w komfortowym hotelu lub wybrać nocleg w jednym z bajkowych domków. To miejsce, którego nie zapomnisz do końca życia!
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o Devět skal i Góry Zdziarskie
1. Devět skal – jak wejść na szczyt najszybciej?
Najszybsza opcja to start z bezpłatnego parkingu leśnego przy drodze nr 354 (między miejscowościami Svratka i Sněžné). Idąc stąd żółtym szlakiem, dotrzesz na wierzchołek w około 45 minut. Pamiętaj, że końcowe podejście na najwyższą skałę odbywa się po naturalnych głazach, co wymaga chwili skupienia i wygodnych butów.
2. Czy Góry Zdziarskie (Žďárské vrchy) są trudne dla początkujących?
Zdecydowanie nie! Cała Wyżyna Czesko-Morawska charakteryzuje się bardzo łagodnymi podejściami i niewielkimi przewyższeniami. To idealne miejsce dla rodzin z dziećmi, seniorów oraz osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z górskimi wędrówkami. Większość tras przypomina bardziej leśne spacery niż mozolną wspinaczkę.
3. Jakie są największe atrakcje w pobliżu Devět skal?
Oprócz samego szczytu, absolutnym „must-see” są inne formacje skalne, takie jak widowiskowa Bílá skála czy Lisovská skála. Jeśli szukasz czegoś poza naturą, Wyżyna Czesko-Morawska kryje w sobie Bajkową Wioskę Podlesíčko oraz zabytki z listy UNESCO w pobliskim Žďárze nad Sázavou.
4. Czy szlak na Devět skal jest dostępny dla rowerzystów?
Choć sam wierzchołek z formacjami skalnymi dostępny jest tylko pieszo, całe Góry Zdziarskie to rowerowy raj. Wokół szczytu i w całym pasmie rozciąga się gęsta sieć asfaltowych i szutrowych dróg leśnych, które są niemal płaskie, co czyni ten region jednym z najlepszych miejsc na rower w całych Czechach.
5. Gdzie najlepiej szukać noclegu w tym regionie?
Najbardziej klimatyczne noclegi znajdziesz w miejscowościach Křižánky oraz Krátká. Oferują one pobyt w tradycyjnych, drewnianych chatach (roubenkach), które pozwalają poczuć autentyczny klimat, jaki posiada Wyżyna Czesko-Morawska.
Artykuł powstał we współpracy z Czechy – oficjalny portal turystyczny/VisitCzechia