Białe Skały położone w północno-zachodniej części Gór Stołowych, stanowią jedno z najbardziej wyrazistych przykładów rzeźby skalnej rozwiniętej w obrębie późnokredowych piaskowców ciosowych. Ich wyjątkowy, niemal labiryntowy charakter wynika z długotrwałych procesów wietrzenia i erozji, które ukształtowały tu ciąg wąskich korytarzy, progów, baszt i wyjątkowo smukłych form o fantazyjnych kształtach. Obszar ten jest rzadziej wybierany przez turystów. Jednak możliwość przedłużenia szlaku i przejścia zamkniętej pętli z dotarciem do Skały Puchacza, Skalnej Czaszki i Narożnika sprawia, że jest to propozycja na naprawdę znakomitą wycieczkę.
🥾 Niezbędnik turysty 2026 – Białe Skały w pigułce
Wybierasz się na szlak? Niech ta lista będzie Twoją mapą drogową do udanej i bezpiecznej wyprawy:
- 🥾 Obuwie: To piaskowiec – bywa śliski, piaszczysty i nierówny. Zabierz wygodne buty trekkingowe z dobrą przyczepnością. Klapki czy trampki zostaw w samochodzie!
- 📱 Nawigacja: Zainstaluj Mapy.cz. W czeskich skalnych miastach to absolutny standard. Posiada świetne warstwy turystyczne, które pokazują szlaki niedostępne w popularnych mapach Google.
- 🎒 Prowiant: Na trasie wśród skał nie znajdziesz restauracji. Spakuj solidne śniadanie do plecaka i zabierz min. 1,5–2 litry wody na osobę.
- 🌲 Zasady parku: Białe Skały to obszar chroniony. Poruszaj się wyłącznie po wyznaczonych szlakach. Nie zbaczaj ze ścieżek – natura w Czechach jest pod ścisłą ochroną.
- ⛔ Psy na szlaku: Ze względu na ochronę przyrody oraz specyfikę wąskich, skalnych przejść, wędrowanie z psami na terenie Białych Skał jest surowo zabronione. Zaplanuj wycieczkę bez czworonoga.
- 🌤️ Pogoda: W skalnych wąwozach temperatura jest często o kilka stopni niższa niż na otwartym terenie. Zabierz kurtkę wiatrówkę, nawet jeśli na dole jest upalnie.
- 🕒 Planowanie: Najlepiej ruszyć wcześnie rano. Nie tylko unikniesz tłumów, ale też złapiesz najpiękniejsze światło wpadające między formacje skalne – idealne do fotografii.
Spis treści
- Gdzie znajdują się Białe Skały – dojazd i parkingi
- Geneza i budowa geologiczna Białych Skał
- Biały Skały – różne formy skalne
- Szlak edukacyjny – geościeżka Białe Skały
- Labirynt w Białych Skałach
- Skały Puchacza i dawny kamieniołom Mogador
- Skalna Czaszka
- Narożnik – ostatni punkt na szlaku
- Mapa naszego szlaku (długość 7,3 km)
- Inne ciekawe szlaki w Górach Stołowych – co jeszcze warto zobaczyć?
- Sprawdzone i polecane noclegi w Górach Stołowych
- Internetowy przewodnik po Polsce
Gdzie znajdują się Białe Skały – dojazd i parkingi
Białe Skały znajdują się pomiędzy miejscowościami Karłów i Batorów, na wysokości około 780–800 m n.p.m. Najlepszym miejscem na rozpoczęcie wędrówki jest Lisia Przełęcz. Tu znajdują się dwa bezpłatne parkingi, ale oba są dość i małe i sezonie szybko się zapełniają i nie ma szans na wolne miejsce. Nie radzimy parkować na poboczu drogi. N a terenie Parku Narodowego Gór Stołowych można parkować tylko w wyznaczonych miejscach. Oczywiście bardzo często zobaczycie samochody zaparkowane na poboczu głównej drogi, ale to często kończy się mandatem. W przypadku braku wolnych miejsc nie ma innego wyjścia jak skorzystanie z któregoś z płatnych parkingów w miejscowości Karłów. Wtedy czeka was spacer wzdłuż drogi asfaltowej (1,7 km). Dokładna lokalizacja dwóch darmowych parkingów:
- parking nr 1 – pinezka z mapy Google
- parking nr 2 – pinezka z mapy Google
Z obu parkingów na Lisiej Przełęczy do Białych Skał pójdziemy szlakiem żółtym.
Geneza i budowa geologiczna Białych Skał
Góry Stołowe stanowią jedyne w Polsce pasmo górskie o wyraźnym charakterze płytowym, zbudowane z poziomo zalegających piaskowców górnokredowych formacji ciosowej. W rejonie Białych Skał dominują drobno- i średnioziarniste piaskowce kwarcowe o wysokim stopniu zwięzłości, charakteryzujące się uporządkowanym systemem spękań ciosowych. To właśnie regularny układ spękań umożliwił powstanie wielokrotnie powtarzającego się rytmu pionowych szczelin, które w wyniku pogłębiania przez wietrzenie mrozowe, infiltrację wód oraz płytkie ruchy masowe przeobraziły się w głębokie korytarze i skalne kominy.
Biel piaskowców, od której formacja wzięła swoją nazwę, wynika ze stosunkowo niewielkiej zawartości związków żelaza oraz braku wtórnych przebarwień, typowych dla wielu innych rejonów Gór Stołowych. Procesy diagenezy zachodzące w warunkach słabiej utlenionych sprzyjały zachowaniu pierwotnej jasnej barwy kwarcowego materiału osadowego.
Biały Skały – różne formy skalne
W Białych Skałach obserwuje się różnorodne formy charakterystyczne dla piaskowców stołowych:
- głęboko wcięte szczeliny furchowe, prowadzące do powstania ciągów labiryntowych,
- nisze i jamy wietrzeniowe powstałe w wyniku selektywnej korozji piaskowca,
- grzyby i ambony skalne, będące efektem różnej odporności poziomów osadów,
- ściany o wyraziście warstwowej teksturze, dokumentujące zmiany reżimu sedymentacji dawnego basenu morskiego.
Wąskie przejścia powstawały wzdłuż spękań ciosowych, które z czasem ulegały poszerzaniu, prowadząc do wyodrębnienia pojedynczych bloków skalnych. Jest to klasyczny przykład rzeźby szczelinowej, typowej dla krajobrazu Gór Stołowych, ale rzadko zachowanej w tak pierwotnej formie.
Szlak edukacyjny – geościeżka Białe Skały
W celu ochrony delikatnych form skalnych oraz unikatowych siedlisk wilgotnych utworzono tu edukacyjną geościeżkę, która w sposób nienaruszający struktury terenu prowadzi przez najciekawsze odcinki labiryntu. Wyróżnia ją nie tylko naturalny charakter, ale także sposób prezentacji procesów geologicznych i hydrologicznych. Wędrówka tym szlakiem to świetna lekcja geologii. Na poszczególne punkty trasy idziemy z myślą o poznaniu złożonych procesów geologicznych, a nie podziwianiu super punktów widokowych. Kto nastawia się , na widoczki, będzie zawiedziony. Niestety wielu turystów popełnia ten błąd i pewnie stąd pochodzi rozczarowanie.
1. Wisząca Skała
Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów geościeżki jest Wisząca Skała – blok piaskowcowy, którego podstawa została niemal całkowicie podcięta wskutek erozyjnego działania wody oraz wietrzenia mrozowego. Powstała w ten sposób forma równowagi, masywna płyta oparta na znacznie węższym filarze. To cenny przykład geomechaniki piaskowców oraz roli poziomów ławicowych o różnej odporności na wietrzenie.
2. Podmokłe kanały
W niższych partiach Białych Skał występują podmokłe kanały, czyli zagłębienia utrzymujące wodę przez znaczną część roku. Wypełniają je drobne osady organiczne oraz humus, co wskazuje na przekształcenia biochemiczne zachodzące w środowisku okresowo uwodnionym. Miejsca te tworzą lokalne mikrobiotopy torfowiskowe, w których rozwijają się mchy torfowce, turzyce i gatunki typowe dla siedlisk hydrogenicznych. Hydrologicznie są to strefy akumulacji wód opadowych, gromadzonych w nieprzepuszczalnych poziomach ilastych podścielających piaskowce – typowy przykład lokalnych „błędnych kranów” w strukturze płytowej.
3. Podmokłe tarasy
W wyższych partiach geościeżki znajdują się również podmokłe tarasy, powstałe w wyniku wypełnienia poziomych platform skalnych cienką warstwą gleby i roślinnością torfowiskową. Tarasy te reprezentują stadium przejściowe między środowiskiem suchym a stale uwodnionym. Ich rozwój jest ściśle powiązany z mikroklimatem – ograniczonym dopływem światła i podwyższoną wilgotnością powietrza w zacienionych partiach labiryntu.
Labirynt w Białych Skałach
Wędrówka ścieżka edukacyjną to tylko zapowiedź prawdziwej przygody. W okolicach punktu trzeciego wchodzimy w prawdziwy labirynt niesamowitych formacji skalnych. Już same nazwy fascynują: As Atu, Kibic, Zielona Dama, Krawiec, Zły, Karta, Dupek Dzwończy, Bagienna. Te oryginalne nazwy nawiązują do kształtów bądź wizualnych skojarzeń. Mimo że mają przede wszystkim charakter turystyczno-orientacyjny, ich występowanie koncentruje się na stosunkowo niewielkim fragmencie labiryntu, gdzie działanie procesów geomorfologicznych doprowadziło do wyjątkowo plastycznego ukształtowania skał.
Obszar ten stanowi fragment piaskowcowego płaskowyżu o bardzo intensywnym rozcięciu przez system szczelin ciosowych. Gęsta sieć pionowych spękań powoduje, że skały rozpadają się na pojedyncze, często wąskie bloki, które w wyniku różnic odporności oraz kierunkowej erozji przyjmują nietypowe kształty. Dodatkową rolę odgrywa tu mikroklimat szczelinowy – zwiększona wilgotność i ograniczona cyrkulacja powietrza sprzyjają wietrzeniu granularnemu oraz chemicznemu, co prowadzi do powstawania nisz, podcięć i przewężeń. Właśnie te subtelne różnice generują formy na tyle charakterystyczne, że łatwo je rozpoznawać w terenie i nazywać.
To zdecydowanie najciekawszy fragment tego szlaku. Dodatkowo mamy drewniane schody, ostre podejścia, wąski przesmyki i niesamowitą przygodę w poszukiwaniu przejsć między skałami. Według nas konkurs piękności wygrywa Zielona Dama – wysmukły bastion skalny, porośnięty mchem i porostami, co nadaje mu zielonkawy odcień. Zielona Dama powstała na styku dwóch systemów spękań, dzięki czemu zachowała się w formie samotnej kolumny. Zjawisko zarastania powierzchni mszakami świadczy o zwiększonej wilgotności, typowej dla zacienionych partii labiryntu.
Skały Puchacza i dawny kamieniołom Mogador
To nie koniec wędrówki przez Białe Skały, ale zamiast wracać po własnych śladach, proponujemy zrobić większą pętlę. Wędrujemy dalej i za kilkadziesiąt metrów schodzimy w prawo na szlak zielony, który prowadzi nas do parkingu na Lisiej Przełęczy. Po drodze czekają nas kolejne atrakcje. Zaczynamy od Skał Puchacza. Jest to jedno z najbardziej charakterystycznych odsłonięć w północnej części Gór Stołowych, wyróżniając się monumentalnym urwiskiem zbudowanym z masywnego piaskowca kredowego. Jest to forma stworzona zarówno przez naturalne procesy geomorfologiczne, jak i działalność człowieka. Jej północne i wschodnie ściany zostały istotnie zmodyfikowane wskutek ponad stuletniej eksploatacji kamieniołomu, który funkcjonował u jej podnóża od drugiej połowy XIX wieku aż po pierwsze powojenne lata.
Piaskowce tworzące Skały Puchacza należą do odmiany wyjątkowo odpornej na wietrzenie. Charakteryzuje je wyraźna laminacja pozioma oraz system pionowych spękań ciosowych, które determinują zarówno kształt klifu, jak i sposób dezintegracji bloków skalnych. W miejscach naturalnych krawędzi stoliwa spękania te powodują powstawanie pionowych, monumentalnych ścian, natomiast tam, gdzie ingerował człowiek, układ ciosu stał się kluczowy dla wytyczania powierzchni roboczych i pozyskiwania bloków kamiennych.
My wędrujemy po krawędzi skalnego klifu z super widokami na okolicę w dole. Bezpośrednio pod urwiskiem znajduje się rozległy teren dawnego kamieniołomu, którego eksploatacja doprowadziła do znacznego odsunięcia krawędzi stoliwa w głąb masywu. Kamieniołom Mogador (Sandsteinbruch Freidersdorf) dział w drugiej połowie XIX wieku. W ten sposób powstało jedno z najcenniejszych antropogenicznych odsłonięć piaskowców w regionie. Ściany wyrobiska osiągają wysokość ponad 20 metrów.
Pozostałości po działalności górniczej mają dziś wymiar zarówno historyczny, jak i naukowy. W wielu miejscach zachowały się regularne powierzchnie odłupów, niedokończone bloki oraz charakterystyczne „trzonki” – cylindryczne formy będące efektem ręcznego wykonywania rowków techniką klinowania. Poniżej ścian znajduje się kamienna pochylnia służąca dawniej do transportu bloków; jej przebieg jest dobrze czytelny dzięki zalegającym u podstawy fragmentom odpadów skalnych.
Skalna Czaszka
To kolejna atrakcja na szlaku. W propozycji naszej wycieczki to dodatkowy punkt do odwiedzenia, ale wielu turystów Skalną Czaszkę traktuje jako główny punkt całej wędrówki. Startują z parkingu na Lisiej Przełęczy i po dotarciu do tej widowiskowej formacji skalnej zawracają. Wcale się nie dziwimy – obserwowaliśmy reakcję naszego Maksa, który skakał z radości, kiedy dowiedział się, że znowu będzie przy Skalnej Czaszce.
Pod względem genezy jest to klasyczny przykład mrozowego modelowania piaskowca. Procesy wielokrotnego zamarzania i rozmarzania wody penetrującej spękania ciosowe doprowadziły do powstania licznych zagłębień i jamek, stopniowo poszerzanych przez dalszą erozję. Struktura formacji dobrze ukazuje zmienność odporności piaskowca – partie o słabszym spoiwie zostały szybciej wydrążone, tworząc układ pseudookien i wnęk. Coś nam się wydaje, że Skalna Czaszka opisana pod kątem geologii traci na atrakcyjności.
Narożnik – ostatni punkt na szlaku
Narożnik to ostatnia, charakterystyczna formacja skalna na naszym szlaku. Jest to grupa bloków piaskowca tworzących ostro zakończony róg masywu, z wyraźnymi pionowymi ścianami i wąskimi szczelinami ciosowymi. Geomorfologicznie Narożnik ilustruje procesy erozji szczelinowej i wietrzenia selektywnego, typowe dla piaskowców stołowych. Wąskie przejścia między blokami oraz nierówności powierzchni pozwalają obserwować, jak spękania ciosowe kierunkują rozpad masywu i kształtowanie mikroform. Jesteśmy na wysokości wysokość 849 m n.p.m. na płaskim punkcie widokowym. Co odważniejsi mogą podejść do samej krawędzi i spojrzeć w przepaść. Nazwa odzwierciedla ostro zakończony róg masywu piaskowcowego, w którym zbiegają się pionowe ściany i szczeliny ciosowe, tworząc charakterystyczny narożnik. Z tego miejsca mamy świetny widok na okolicę w kilku kierunkach.
Mapa naszego szlaku (długość 7,3 km)
Wytyczony przez nas szlak ma długość 7,3 km, ale podany czas orientacyjny przejścia 2,26 godziny jest zdecydowanie zbyt krotki. Co prawda trasa jest mało wymagająca, ale ilość atrakcji do zobaczenia spowodowała, że my potrzebowaliśmy 4 godzin. Mieliśmy liczne przerwy na fotografowanie i podziwianie widoków na punktach widokowych.
Inne ciekawe szlaki w Górach Stołowych – co jeszcze warto zobaczyć?
Góry Stołowe to nie tylko Białe Skały. Ten region skrywa dziesiątki ścieżek, które zaskakują różnorodnością – od historycznych ruin, przez majestatyczne wodospady, aż po formacje skalne, które wyglądają jak z innej planety. Jeśli planujesz dłuższy pobyt, sprawdź nasze rekomendacje:
- Szczeliniec Wielki – absolutny „król” Gór Stołowych. Jeśli jeszcze tam nie byłeś, to punkt obowiązkowy. Labirynty, niesamowite tarasy widokowe i schody, które zapamiętasz na długo.
- Skalne Grzyby – spacer wśród formacji skalnych o przedziwnych kształtach. Idealne miejsce, jeśli szukasz spokoju i lubisz fotografować naturę w jej najbardziej fantazyjnym wydaniu.
- Radkowskie Skały – jedna z najbardziej imponujących tras w regionie. Znajdziesz tu potężne urwiska i widoki, które robią piorunujące wrażenie, a tłumy turystów są tu zazwyczaj znacznie mniejsze niż na Szczelińcu.
- Fort Karola – propozycja dla fanów historii. Krótka wycieczka do ruin dawnej twierdzy, z której roztacza się piękny widok na okolicę. Świetna opcja na krótszy spacer.
- Wodospady Pośny – dowód na to, że Góry Stołowe to nie tylko kamień. Klimatyczne kaskady ukryte w lesie, które są oazą spokoju i doskonałym miejscem na oddech w upalny dzień.
Szukasz kompletnej wiedzy? Jeśli chcesz zaplanować wyjazd kompleksowo, zerknij do naszego zbiorczego przewodnika po Górach Stołowych, w którym zebraliśmy wszystkie praktyczne wskazówki dotyczące noclegów, dojazdu i najciekawszych tras w całym paśmie.
Sprawdzone i polecane noclegi w Górach Stołowych
- Feelmountains – pensjonat po czeskiej stronie Gór Stołowych, ale mający polskiego gospodarza, który o górskich szlakach, zabytkach i ciekawych miejscach do zobaczenia wie wszystko. Sprawnie podpowie plan wycieczki.
- Vital&Spa Resort Szarotka – dużo komfortu w górach. To świetny przykład, że można to połączyć. Najpierw na szlak górski, a potem wypoczynek w SPA.
- Hotel Adam & Spa w Kudowie Zdrój – idealne miejsca na wypad na Błędne Skały.W hotelu jest kryty basen, a w pokojach wanna z hydromasażem.
- Wrzos & Belvedere w Kudowie Zdrój – komfortowe i stylowe wnętrza. Świetny klimat
- Domki Sudecka Przystań na Booking.com – Do dyspozycji mieliśmy przestronny, drewniany domek, który idealnie wpisuje się w górski klimat. Wewnątrz znajdowały się dwie sypialnie, salon z w pełni wyposażonym aneksem kuchennym oraz łazienka. To, co nas urzekło najbardziej, to sielankowa atmosfera i super widok na wzgórza rozpościerający się prosto z okien.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o Białe Skały
Zanim wyruszysz na szlak, sprawdź odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają turyści planujący wizytę w tym zakątku Gór Stołowych.
1. Czym dokładnie są Białe Skały w Górach Stołowych? Białe Skały w Górach Stołowych to fascynująca formacja skalna, która w przeciwieństwie do popularnych labiryntów (jak Błędne Skały), oferuje znacznie bardziej kameralną i spokojną atmosferę. To grupa potężnych bloków piaskowcowych, które dzięki swojej jasnej barwie i niezwykłym kształtom robią ogromne wrażenie, stanowiąc jedną z pereł polskiej części Gór Stołowych.
2. Czy szlak na Białe Skały jest bardzo trudny? Szlak na Białe Skały jest stosunkowo dostępny dla osób o średniej kondycji fizycznej. Nie jest to trasa wymagająca wspinaczki technicznej, jednak należy pamiętać, że teren jest nierówny, a miejscami zdarzają się podejścia po korzeniach i głazach. Zdecydowanie warto założyć wygodne obuwie trekkingowe, aby cieszyć się wędrówką w pełnym komforcie.
3. Gdzie znajdę sprawdzoną mapę szlaku na Białe Skały? Aby bezpiecznie i sprawnie zaplanować wycieczkę, najlepsza mapa szlaku na Białe Skały to ta dostępna w aplikacji Mapy.cz. Posiada ona bardzo dokładne oznaczenia tras turystycznych w tym regionie, dzięki czemu bez trudu odnajdziesz właściwą ścieżkę i unikniesz błądzenia w gęstym lesie.
4. Czy na miejscu dostępna jest ścieżka edukacyjna Białe Skały? Tak, przez ten rejon prowadzi ścieżka edukacyjna Białe Skały, która jest świetnym sposobem na zgłębienie wiedzy o geologii i przyrodzie Gór Stołowych. Tablice informacyjne rozmieszczone wzdłuż trasy w ciekawy sposób przybliżają historię powstawania tych niesamowitych formacji, co czyni wycieczkę nie tylko relaksującym spacerem, ale też edukacyjną przygodą.
5. Czy Białe Skały to dobre miejsce na wycieczkę z dziećmi? Jak najbardziej! Białe Skały to doskonały cel wycieczki dla rodzin, które chcą uniknąć największych tłumów. Dzieciom z pewnością spodoba się wspinanie na mniejsze głazy i odkrywanie fantazyjnych kształtów wykutych przez naturę. Pamiętaj tylko, aby w trakcie wędrówki mieć oko na pociechy, gdyż teren wokół skał bywa naturalnie wymagający.
6. Czy mogę wybrać się na Białe Skały z psem? Niestety nie. Wędrowanie z psami na terenie Białych Skał jest surowo zabronione. Jest to obszar objęty ochroną przyrody, gdzie ze względu na dobrostan dzikich zwierząt oraz specyfikę wąskich, skalnych przejść, wprowadzono rygorystyczne zasady. Dlatego Białe Skały nie są odpowiednim miejscem na wycieczkę z czworonogiem.
Internetowy przewodnik po Polsce
Planowanie podróży nigdy nie było prostsze. Zapraszamy Cię do korzystania z naszego Interaktywnego przewodnika po Polsce, w którym opisaliśmy już ponad 500 wyjątkowych miejsc. Sercem przewodnika jest intuicyjna mapa, która pomoże Ci błyskawicznie nawigować po naszych treściach.
Co znajdziesz w naszym przewodniku?
- Obszerne artykuły: Każdy punkt na mapie to osobna historia – od zabytków i legend, po godziny otwarcia i aktualne ceny biletów.
- Praktyczne wskazówki: Dzielimy się tym, czego nie znajdziesz w zwykłych folderach – sprawdzonymi poradami i naszymi doświadczeniami.
- Autorska fotografia: Kochamy robić zdjęcia, dlatego każdy wpis wzbogaciliśmy o bogatą galerię, która pomoże Ci poczuć klimat danego miejsca.
- Przewodniki miejskie: Dla największych polskich miast przygotowaliśmy kompleksowe plany zwiedzania.
Nasza mapa to projekt żywy – stale go rozwijamy i uaktualniamy, abyś zawsze miał pod ręką rzetelne źródło informacji. Mapę znajdziesz zawsze na górze naszej strony głównej – niech stanie się Twoim ulubionym narzędziem do odkrywania Polski.
Ruszaj w podróż razem z nami!
